Οι μικρές επιχειρήσεις δεν φοβούνται τη στρατηγική επειδή δεν τη χρειάζονται – τη φοβούνται επειδή τη χρειάζονται πολύ περισσότερο απ’ όσο πιστεύουν. Ο φόβος δεν είναι για τη στρατηγική ως έννοια – είναι για το τι αυτή αποκαλύπτει και τι απαιτεί να αλλάξει.
Ορίστε οι πραγματικοί λόγοι του φόβου:
1. Γιατί η στρατηγική φέρνει την αλήθεια στο τραπέζι
Η στρατηγική απαντά σε ερωτήσεις που πονάνε:
- Πού χάνουμε χρήματα;
- Ποιο τμήμα δεν αποδίδει;
- Ποιος ρόλος δεν είναι ξεκάθαρος;
- Ποια προϊόντα “δουλεύουν” από συνήθεια και όχι από κερδοφορία.
Πολλές ΜΜΕ λειτουργούν με βάση την επιβίωση, όχι τη διαφάνεια.
Η στρατηγική όμως δεν κρύβει προβλήματα – τα φωτίζει!
2. Γιατί ανατρέπει τη “βολική καθημερινότητα”
Στις μικρές επιχειρήσεις:
- Όλοι κάνουν “λίγο απ’ όλα”
- Πολλές αποφάσεις είναι προσωποκεντρικές.
- Οι ρόλοι είναι θολοί.
- Η ιεραρχία βασίζεται σε εμπειρία, όχι σε απόδοση.
Η στρατηγική φέρνει:
- Στόχους
- Δείκτες (KPIs)
- Ευθύνες
- Αξιολόγηση
Αυτό βγάζει ανθρώπους από τη ζώνη άνεσης.
3. Γιατί δημιουργεί φόβο απώλειας ελέγχου στον ιδιοκτήτη
Ο ιδιοκτήτης συχνά νιώθει:
- “Αν βάλω σύστημα, θα χάσω τον έλεγχο”
Στην πραγματικότητα:
- Χωρίς στρατηγική → έχει ψευδαίσθηση ελέγχου.
- Με στρατηγική → αποκτά πραγματικό έλεγχο μέσω δεδομένων.
Όμως ψυχολογικά είναι δύσκολο να περάσει από το: “εγώ αποφασίζω τα πάντα” στο “το σύστημα καθοδηγεί τις αποφάσεις”.
4. Γιατί υπάρχει τραύμα από αποτυχημένα πλάνα του παρελθόντος
Πολλές ΜΜΕ έχουν ζήσει:
- “Στρατηγικά Σχέδια” σε συρτάρια
- Consultants που έφυγαν χωρίς αποτέλεσμα
- Excel που δεν εφαρμόστηκαν ποτέ
- ISO, ERP, KPI που έγιναν “βάρος”
Δεν καταλαβαίνουν τι είναι στρατηγική αφού την συγχέουν με σλόγκαν μάρκετινγκ και ‘wishes’!
Άρα ο εγκέφαλος λέει:
- Στρατηγική = κόπος χωρίς αποτέλεσμα
Ενώ το πραγματικό πρόβλημα ήταν όχι η στρατηγική, αλλά η μη εκτέλεση.
5. Γιατί φοβούνται ότι θα “χάσουν ανθρώπους”
Ιδιαίτερα σε οικογενειακές και μικρές επιχειρήσεις:
- Κάποιοι είναι “παλιοί”
- Κάποιοι είναι “αναγκαίοι”
- Κάποιοι δεν αντικαθίστανται εύκολα
Η στρατηγική όμως:
- Φέρνει αξιολόγηση
- Φέρνει στόχους
- Φέρνει σύγκριση απόδοσης
Άρα γεννιέται ο φόβος: “Αν εφαρμόσω στρατηγική, κάποιοι δεν θα αντέξουν”
6. Γιατί συγχέουν τη στρατηγική με “μεγάλες πολυεθνικές”
Πολλές Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις πιστεύουν:
- “Εμείς είμαστε μικροί”
- “Δεν είμαστε για τέτοια”
- “Αυτά είναι για εταιρείες με τμήματα”
Ενώ στην πραγματικότητα:
- Όσο μικρότερη η επιχείρηση, τόσο πιο απαραίτητη είναι η στρατηγική.
- Οι μεγάλες αντέχουν λάθη. Οι μικρές όχι!
Η μεγάλη αλήθεια. Οι μικρές επιχειρήσεις δεν φοβούνται τη στρατηγική! Φοβούνται:
- Την αλλαγή
- Την έκθεση
- Την αλήθεια των αριθμών
- Την απώλεια ελέγχου
- Την ευθύνη των αποφάσεων
Το παράδοξο:
Χωρίς στρατηγική, ζουν με συνεχές άγχος επιβίωσης.
Με τη στρατηγική, μετακινούνται από τον φόβο της αλλαγής στην ασφάλεια της κατεύθυνσης και τις ευκαιρίες για να αναπτυχθούν και να ανθίσουν.
Yiannakis Mouzouris
Strategy and Performance Management
Expert / Business Consultant / Trainer
B.Sc. Mechanical Engineering
M.Sc.Engineering Management, US